کاشت همزمان گندم دیم و سوپر جاذب

تاثیر پلیمر سوپر جاذب در جذب رواناب
آوریل 10, 2016
کاشت در اراضي ديم شيب دار
آوریل 10, 2016

 

کاشت همزمان گندم دیم و سوپر جاذب کشاورزی جهت بررسی اثر سوپر جاذب آکوازورب 3005 بر عملکرد گندم

مقدمه  

از میان عوامل رشد موجودات زنده به جرات می توان آب را به عنوان مهم ترین نام برد ، زیرا امروزه با توجه به خشکسالی های پی در پی ، کمبود بارش ، پایین رفتن آبهای زیرزمینی و خشک شدن بسیاری از چاه ها ، قنات ها و چشمه ها و تبدیل شدن بسیاری از رودخانه های دائمی به فصلی و حتی نا مناسب شدن پراکنش بارندگی ها ، کمتر کسی را می توان دید که به ارزش مایه حیات واقف نباشد . بنابراین در سیستم های کشاورزی آب به عنوان یک عامل تعیین کننده همیشه مد نظر می باشد و قبل از کشت و کار ابتدا وجود آب بررسی میشود . حتی در مناطق دیم خیز میزان و پراکنش بارندگی منطقه عامل تعیین کننده می باشد .

نکته دیگر نیاز مستمر و مداوم گیاهان به عوامل رشد از جمله آب می باشد و در صورت بروز تنش ، حتی اگر منجر به مرگ گیاه نشود قطعا کاهش عملکرد محصول را به دنبال خواهد داشت.

با توجه به موارد فوق استفاده از مواد و روشهایی جهت نگهداری و ذخیره آب در اطراف ریشه گیاه قطعا مفید بوده و مورد توجه می باشد . استفاده از سوپر جاذب های کشاورزی با کاربردی آسان و قیمتی تقریبا مناسب علاوه بر جمع آوری و نگهداری آب در محل مصرف با جذب عناصر غذایی در خود به عنوان یک منبع غذایی عمل میکنند و همچنین مصرف آنها تغییرات مثبت بر بافت خاک را به دنبال دارد و از طرف دیگر فاقد اثرات منفی بر محیط زیست می باشد.

محل و نحوه انجام آزمایش

محل انجام این آزمایش روستای سامان از توابع بخش نوبران شهرستان ساوه در استان مرکزی می باشد . این روستا در فاصله 90 کیلومتری از شهر ساوه واقع شده ، ارتفاع از سطح دریا 2000 متر ، میزان بارندگی بین 250 تا 300 میلیمتر و بیشترین و کمترین دما به ترتیب 32 و 15- میباشد . همچنین تعداد روزهای یخبندان نیز 90 روز ، بافت خاک شنی رسی و PH  5/6   می باشد .

طول و عرض زمین مورد آزمایش به ترتیب 470 و 30 متر می باشد . برای کاشت زمین مورد نظر به سه بخش مساوی تقسیم شد . در بخش 1 تیمار 15 کیلو گرم سوپر جاذب  ، در بخش 2 تیمار شاهد ( بدون سوپر جاذب ) و در بخش 3 تیمار 10 کیلوگرم سوپر جاذب اعمال گردید

بخش 1

15 کیلوگرم سوپرجاذب آکوازورب

بخش 2

شاهد

بخش 3

10 کیلوگرم سوپرجاذب

آکوازورب

کاشت توسط دستگاه عمیقکار مخصوص دیمکاری صورت گرفت و در مخزن کود به جای کود از سوپر جاذب استفاده گردید. که این امر باعث قرار گیری سوپر جاذب در کنار بذر گندم در زیر خاک شد. سوپرجاذب مورد استفاده در اين تحقيق به نام آکوازورب 3005 و توليد شرکت snf فرانسه ميباشد. شایان ذکر می باشد تاریخ کشت این مزرعه 1/ 9 / 89 بوده که با توجه به تاریخ کشت عرفی منطقه یعنی از نیمه مهر ماه شروع و تا نیمه آبان ماه ادامه می یابد ، کشت ما با تاخیر و به صورت کرپه انجام گرفته است . این در حالیست که مزارع مجاور دارای سطح سبز و در مرحله دو برگی قرار داشتند و در واقع مزرعه ما به صورت کشت انتظاری بوده است و این رویداد در برداشت تاثیر به سزایی داشت . به طوریکه ما در تیمار شاهد کاهش محسوسی نسبت به عملکرد منطقه داشتیم .

سوپر جاذب

سوپر جاذب ها

e3

e4

سوپرجاذب

e6

e7

برداشت

 در مراحل مختلف رشد گندم از جوانه زنی تا برداشت مزرعه مورد بازدید قرار گرفت و در تمام مراحل اختلاف بین تیمارهای مختلف آزمایش به نظر می رسید . همانطور که در عکس ها مشخص است تعداد بذر سبز شده ، تعداد پنجه ،‌حجم ریشه گیاه و در نهایت عملکرد بین تیمارها اختلاف معنی دار دارد.

در زمان برداشت گندم جهت مشخص نمودن میزان عملکرد ، کمباین برداشت در هر یک از سه بخش مزرعه از ابتدای زمین شروع به برداشت نموده و تا پایان زمین به صورت مستقیم حرکت کرد و میزان گندم برداشت شده وزن گردید . با توجه به عرض 8/3 متری هد کمباین و طول 470 متری زمین ، مساحت در هر بار حرکت کمباین برابر با 1786 متر مربع می باشد که طبق جدول زیر میزان عملکرد در یک هکتار برای هر تیمار محاسبه گردیده است.

میزان مصرف سوپر جاذب         ( کیلو گرم )

عملکرد در 1786 متر مربع       ( کیلو گرم )

عملکرد در یک هکتار            ( کیلو گرم )

صفر ( شاهد )

86

481

10

110

615

15

140

783

نتیجه گیری

با توجه به افزایش تقریبا  200  و 300  کیلو گرمی عملکرد گندم به ترتیب در تیمارهای 10 و 15 کیلوگرم سوپر جاذب در هکتار ، این افزایش قطعا معنی دار می باشد و استفاده از این ماده را در سیستم های کشاورزی دچار به کمبود منابع آبی را توجیه می کند.

اگر از جهت اقتصادی نیز به بررسی نتایج این آزمایش بپردازیم خواهیم دید که کاربرد سوپر جاذب آکوازورب در کشاورزی به صرفه می باشد . با توجه به قیمت 000/140 ریال برای هرکیلوگرم سوپر جاذب در سال آزمایش و 800/3 ریال برای هر کیلوگرم گندم ، در تیمار 15 کیلوگرم سوپر جاذب مبلغ 000/100/2 ریال هزینه برای مصرف سوپر جاذب در یک هکتار گندم می باشد و این در حالیست که مبلغ 000/140/1 ریال  در هر سال از کاشت گندم در این قطعه بدست خواهد آمد. با توجه به عمر میانگین 7 سال برای آکوازورب  در خاک ، پس از دو سال کاشت گندم هزینه مصرف سوپر جاذب جبران می گردد و در سال های بعد مبلغ حاصل از اضافه برداشت محصول سود خالص می باشد و توجیه پذیر بودن کاربرد آکوازورب را اثبات می نماید.

پیشنهاد ها

  • میزان مصرف سوپر جاذب در تیمار های بیش از 15 کیلوگرم در هکتار نیز سنجیده شود تا مقدار بهینه مصرف سوپر جاذب بدست آید.
  • با توجه به مصرف سوپر جاذب و افزایش آب در دسترس ریشه گیاه پیشنهاد می گردد ارقام نیمه آبی گندم که پر محصول تر هستند ، جایگزین ارقام دیم در مناطق مستعد گردند.
  • در زمینهایی که سوپر جاذب مصرف گردیده ، با تغذیه مناسب خاک ، آیش را از برنامه کشت حذف نماییم و با کشت هر ساله از سوپر جاذب درون خاک استفاده بیشتری بنماییم.
  • برای قرار دادن سوپر جاذب در خاک از عمیقکارهایی که سوپر جاذب را در عمق بیشتری نسبت به گندم قرار می دهند نیز استفاده گردد.
  • با توجه به استفاده از گاوآهن های برگردان دار هنگام آماده سازی زمین توصیه می گردد که از خاک ورز های بدون برگردان استفاده گردد تا از صدمه دیدن سوپر جاذب بر اثر نور خورشید جلوگیری شود.

دیدگاه ها بسته شده است